Polityka ochrony małoletnich Fundacji Cogito
1. Kogo dotyczą standardy
Chronimy każdą osobę poniżej 18. roku życia przed przemocą, zaniedbaniem i naruszaniem jej godności. Standardy obowiązują członków organów Fundacji, pracowników, prowadzących, współpracowników i wolontariuszy podczas wszystkich działań z dziećmi, także u partnerów, w terenie i online. Dobro dziecka ma pierwszeństwo przed interesem organizacyjnym i promocyjnym.
2. Odpowiedzialność i kontakt
Za wdrożenie standardów, przygotowanie personelu, przyjmowanie zgłoszeń, wsparcie dziecka, zawiadamianie instytucji i dokumentację odpowiada Marcin Dolak, Prezes Fundacji. Kontakt: 572 645 392, fundacja.cogito2025@gmail.com. Osoba ta zna procedury i obowiązki ochrony dzieci, aktualizuje wiedzę oraz korzysta z pomocy specjalistów w sprawach przekraczających jej kompetencje.
Zgłoszenie może przyjąć każdy prowadzący lub wolontariusz: ustnie, pisemnie, także anonimowo. Nie potrzeba formularza ani dowodów. Jeśli Prezes jest nieobecny, osoba przyjmująca zgłoszenie podejmuje pilne działania bez czekania na jego zgodę. Jeśli sprawa dotyczy Prezesa, zgłasza się ją innemu prowadzącemu lub nauczycielowi, a w razie potrzeby bezpośrednio Policji lub sądowi. Nie kieruje się jej do Prezesa ani na jego skrzynkę; niezwiązana ze sprawą osoba z personelu prowadzi interwencję i zabezpiecza dokumentację.
3. Bezpieczne relacje i organizacja zajęć
Dorośli odnoszą się do dzieci z szacunkiem, słuchają ich i respektują granice. Zabronione są bicie, szarpanie, groźby, wyśmiewanie, poniżanie, dyskryminacja, seksualizujące komentarze, relacje seksualne lub romantyczne oraz nakłanianie do tajemnic, używek czy ukrywania krzywdy. Kontakt fizyczny musi wynikać z rzeczywistej potrzeby pomocy lub bezpieczeństwa, być proporcjonalny i uwzględniać reakcję dziecka.
Kontakt organizacyjny odbywa się oficjalnymi kanałami, z wiedzą opiekuna. Personel nie organizuje prywatnych spotkań ani przewozów dzieci bez uzgodnienia z Fundacją i uprawnionym opiekunem. Rozmowa indywidualna zapewnia prywatność treści, ale odbywa się w miejscu dostępnym dla innych dorosłych. Dziecko może odmówić wypowiedzi lub poprosić o przerwę.
Takie same zasady szacunku dotyczą relacji między dziećmi i z dorosłymi uczestnikami. Niedozwolone są przemoc, obrażanie, wykluczanie, nękanie i cyberprzemoc. Prowadzący przerywa takie zachowanie i zapewnia pomoc obu stronom, bez wymuszania pojednania. Komunikację, zadania i warunki dostosowuje do wieku, niepełnosprawności i szczególnych potrzeb dziecka.
Przed zajęciami Fundacja uzgadnia z partnerem opiekę, przekazanie i odbiór dzieci, pierwszą pomoc oraz bezpieczne korzystanie z sal i tras. Prowadzący sprawdza obecność przy zmianie miejsca. Dzieci nie pozostają pod opieką przypadkowych uczestników; w razie zaginięcia uruchamia się niezwłocznie pomoc, stosownie do zagrożenia także Policję.
4. Jak reagujemy na podejrzenie krzywdzenia
Najpierw bezpieczeństwo. Osoba, która dostrzega zagrożenie, przerywa krzywdzenie, zapewnia bezpieczną opiekę i pierwszą pomoc. W bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia dzwoni pod 112. Nie zostawia dziecka bez pomocy ani nie czeka na wyjaśnienie całej sprawy.
Wysłuchanie i zgłoszenie. Przyjmujący spokojnie słucha, nie obwinia, nie przesłuchuje i nie obiecuje całkowitej tajemnicy. Wyjaśnia, że przekaże informacje osobom potrzebnym do udzielenia pomocy. Zapisuje datę, okoliczności, wypowiedzi dziecka oraz podjęte działania, oddzielając fakty od przypuszczeń. Niezwłocznie, co do zasady tego samego dnia, przekazuje sprawę osobie odpowiedzialnej wskazanej w punkcie 2.
Ochrona przed dalszą krzywdą. Osoba odpowiedzialna ocenia potrzebę odsunięcia podejrzewanej osoby od kontaktu z dziećmi i organizuje bezpieczną opiekę. Informuje uprawnionego, bezpiecznego opiekuna. Jeżeli opiekun może być sprawcą lub powiadomienie zagraża dziecku, uzgadnia dalsze działania ze służbami. Przy krzywdzeniu rówieśniczym rozmawia oddzielnie z uczestnikami i ich opiekunami, chroniąc pokrzywdzone dziecko.
Zawiadomienie instytucji. Przy uzasadnionym podejrzeniu przestępstwa osoba odpowiedzialna niezwłocznie zawiadamia Policję lub prokuraturę; przy zagrożeniu dobra dziecka wymagającym ingerencji sądu — właściwy sąd opiekuńczy. W razie przemocy domowej kontaktuje się także z Policją lub pomocą społeczną. Fundacja nie wszczyna samodzielnie procedury „Niebieskie Karty”, jeśli nie ma do tego uprawnienia. Nie prowadzi własnego śledztwa. Obowiązek pilnego lub ustawowo wymaganego zawiadomienia nie zależy od zgody opiekuna ani Prezesa.
5. Wsparcie i dokumentacja
Osoba odpowiedzialna ustala z dzieckiem i bezpiecznym opiekunem krótki plan wsparcia: potrzeby i sposób ochrony, pomoc w dalszym uczestnictwie, ewentualne skierowanie do specjalisty, osoby wykonujące zadania i terminy. Sprawdza skuteczność pomocy przed kolejnym udziałem dziecka, a przy ciągłym udziale nie później niż po 7 dniach; aktualizuje plan według potrzeb. Pomoc obejmuje w razie potrzeby również świadków i dziecko, które krzywdziło.
Dla każdej sprawy sporządza się notatkę: data i numer sprawy, osoba zgłaszająca, dziecko, opis zdarzenia, działania i osoby odpowiedzialne, kontakty z opiekunem i instytucjami, plan wsparcia oraz wynik jego oceny. Nie jest wymagany osobny formularz. Osoba odpowiedzialna prowadzi rejestr spraw i zabezpiecza notatki w zamykanym miejscu lub zasobie elektronicznym z ograniczonym dostępem. Informacje otrzymują wyłącznie osoby, które potrzebują ich do ochrony dziecka lub realizacji obowiązków prawnych.
Przy zamknięciu sprawy określa się cel i podstawę dalszego przechowywania oraz termin przeglądu lub usunięcia danych, z uwzględnieniem postępowań i roszczeń. Potrzebę przechowywania sprawdza się co najmniej raz w roku; danych nie przechowuje się bezterminowo bez uzasadnienia.
6. Internet i materiały
Prowadzący sprawdza materiały, linki i filmy pod kątem wieku oraz bezpieczeństwa dzieci. Korzystanie z internetu odbywa się pod nadzorem, na zabezpieczonych urządzeniach; z partnerem uzgadnia się zabezpieczenia sieci, a gdy ich brakuje — zajęcia prowadzi się offline. Dzieci korzystają z telefonów zgodnie z zasadami zajęć, nie nagrywają innych bez zgody i nie udostępniają danych ani haseł.
Po ujawnieniu szkodliwych treści prowadzący przerywa ich wyświetlanie, wspiera dziecko i stosuje procedurę interwencji. Zapisuje niezbędne informacje o źródle i zdarzeniu; nie kopiuje ani nie rozsyła materiałów seksualnego krzywdzenia dzieci. Zabezpieczenie takich dowodów uzgadnia z Policją. Zasady dotyczą także treści drukowanych i innych materiałów offline.
7. Weryfikacja i przygotowanie personelu
Przed dopuszczeniem do pracy lub wolontariatu objętego art. 21 ustawy Fundacja sprawdza osobę w Rejestrze z dostępem ograniczonym oraz w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja wydała postanowienie o wpisie. Odbiera także informację z KRK w zakresie rozdziałów XIX i XXV Kodeksu karnego, art. 189a i 207 oraz przestępstw z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Osoba posiadająca obce obywatelstwo dostarcza ponadto informację z rejestru państwa obywatelstwa. Każda osoba składa wymagane oświadczenie o państwach zamieszkania w ostatnich 20 latach, innych niż Polska i państwo obywatelstwa, oraz informacje z ich rejestrów. Gdy państwo nie wydaje informacji do pracy z dziećmi, przedstawia się ogólną informację z rejestru. Dopiero gdy prawo nie przewiduje jej sporządzenia lub nie prowadzi się rejestru, stosuje się ustawowe oświadczenie zastępcze. Oświadczenia z art. 21 ust. 5 i 7 zawierają wymaganą klauzulę odpowiedzialności karnej.
Zwykłe oświadczenie o niekaralności nie zastępuje wymaganych dokumentów. Bez zakończonej weryfikacji lub przy ustawowej przeszkodzie nie dopuszcza się osoby do działalności. Dokumenty dołącza się do akt osobowych albo dokumentacji osoby dopuszczonej do działalności.
Przed kontaktem z dziećmi Prezes przeprowadza instruktaż: bezpieczne relacje, zgłoszenia, interwencja, dokumentacja i zasady danego wydarzenia. Zapis obejmuje datę, zakres, osobę prowadzącą i podpis uczestnika potwierdzający zapoznanie się ze standardami. Po istotnych zmianach instruktaż się ponawia.
8. Wizerunek i prywatność
Fundacja uzyskuje odrębną, dobrowolną zgodę uprawnionego opiekuna na utrwalanie i publikację rozpoznawalnego wizerunku dziecka w celach promocyjnych, z określeniem celu i miejsc publikacji. Respektuje także sprzeciw dziecka. Odmowa nie ogranicza udziału w projekcie; relację dla grantodawcy można przygotować bez rozpoznawalnych twarzy.
Zdjęcia wykonują wyznaczone osoby znające zakres zgód. Nie publikuje się treści poniżających, intymnych ani ujawniających wrażliwe informacje. Materiały przechowuje się w zabezpieczonych zasobach Fundacji; personel nie zamieszcza ich na prywatnych profilach. Dane zbiera się tylko w niezbędnym zakresie, a wycofanie zgody obsługuje zgodnie z jej zakresem i przepisami.
9. Udostępnianie, przegląd i przyjęcie
Wersję pełną oraz skróconą dla dzieci Fundacja publikuje na swojej stronie i wywiesza w widocznym miejscu w swoim lokalu. Na zajęciach u partnerów zapewnia dostęp do obu wersji. Przed udziałem przekazuje opiekunom informację, gdzie je znaleźć, a dzieciom wyjaśnia zasady i sposób zgłaszania problemów w zrozumiały, dostosowany do ich potrzeb sposób.
Prezes ocenia standardy co najmniej raz na dwa lata oraz po zdarzeniach lub zmianach prawa wskazujących na potrzebę aktualizacji. Uwzględnia uwagi dzieci, opiekunów i personelu. Sporządza pisemny zapis daty, ustaleń, potrzebnych zmian i osoby dokonującej oceny. Zmiany przyjmuje właściwy organ Fundacji i udostępnia je zainteresowanym.
Standardy wchodzą w życie z dniem przyjęcia przez właściwy organ Fundacji.
Data przyjęcia i wejścia w życie: 31.08.2026 r
Zatwierdził: Marcin Dolak - Prezes Zarządu Fundacji