Działaj Lokalnie 2026 - nasz pierwszy projekt
Zaktualizowano: 2 wrz
W świecie nadmiaru informacji coraz trudniejsze staje się nie samo znalezienie wiadomości, lecz odpowiedź na ważniejsze pytania: czy to, co czytamy, jest wiarygodne? Gdzie kończy się informacja, a zaczyna manipulacja? Jak odróżnić fakt od opinii? Jak rozmawiać, kiedy się ze sobą nie zgadzamy?
Właśnie wokół tych problemów zbudowaliśmy projekt „Między informacją a manipulacją. Międzypokoleniowe warsztaty kultury logicznej”, realizowany przez Fundację Cogito w ramach programu „Działaj Lokalnie 2026”. Projekt potrwa do grudnia 2026 roku.
Pierwsze działania już za nami
Choć właściwe warsztaty rozpoczną się we wrześniu, projekt już trwa. Ostatnie tygodnie poświęciliśmy na przygotowania, rekrutację uczestników i budowanie lokalnej współpracy. Patronat honorowy nad projektem objął Burmistrz Szczawna-Zdroju. Nawiązaliśmy współpracę z dyrekcją Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Szczawnie-Zdroju, uzgodniliśmy zasady współpracy z Miejską Biblioteką Publiczną, a lokalne kluby seniora zadeklarowały chęć udziału w projekcie.
To ważne, ponieważ od początku zakładaliśmy, że przedsięwzięcie będzie realizowane nie obok lokalnej społeczności, lecz razem z nią. Rekrutacja uczestników została oparta właśnie na współpracy ze szkołą, biblioteką i środowiskiem senioralnym.
Równolegle przygotowujemy również stronę merytoryczną zajęć. Wśród lektur, które towarzyszą nam podczas pracy nad projektem, znalazły się publikacje dotyczące argumentacji, perswazji, manipulacji i krytycznego myślenia. Nie chcemy bowiem poprzestać na popularnym haśle „trzeba myśleć krytycznie”. Chcemy pokazywać uczestnikom konkretne narzędzia i wspólnie ćwiczyć ich stosowanie.
Dwa pokolenia, wspólny problem
W projekcie weźmie udział 40 mieszkańców Szczawna-Zdroju – 20 seniorów i 20 uczniów. Obie grupy funkcjonują dziś w nieco innych obiegach informacji, ale obie mierzą się z podobnym problemem: jak ocenić, czy dana wiadomość jest prawdziwa, wiarygodna i dobrze uzasadniona.
Projekt odpowiada także na drugą potrzebę – stworzenie przestrzeni do rzeczywistego spotkania młodzieży i seniorów. Chcemy więc połączyć krytyczne myślenie z kulturą rozmowy i dialogiem międzypokoleniowym. Głównym celem projektu jest wzmacnianie odporności mieszkańców na dezinformację i manipulację oraz rozwijanie lokalnej kultury dialogu opartego na argumentach.
Od „Kawiarni Fact-checkingowej” do debaty
Seniorzy rozpoczną od „Kawiarni Fact-checkingowej”. Podczas dwóch warsztatów będą analizować źródła informacji, reklamy, oferty i przykłady codziennej komunikacji. Będą ćwiczyć odróżnianie faktów od opinii oraz rozpoznawanie manipulacji.
Dla młodzieży przygotowaliśmy „Detektor Prawdy” – zajęcia poświęcone fake newsom, dezinformacji i manipulacji w mediach społecznościowych. Jednym z elementów będzie gra terenowa po Szczawnie-Zdroju, podczas której uczniowie będą w praktyce weryfikować informacje dotyczące miasta.
Później oba pokolenia spotkają się podczas „Zdrojowej Konferencji Prasowej”. Seniorzy wcielą się w role dziennikarzy, a młodzież – rzeczników prasowych. Wspólnie będą ćwiczyć zadawanie pytań, formułowanie odpowiedzi, argumentowanie i odpowiedzialne przekazywanie informacji.
Podczas tego spotkania powstanie także „Zdrojowy Kodeks Dyskusji” – przygotowany przez uczestników zestaw zasad dobrej i rzeczowej rozmowy.
Pierwsza Zdrojowa Debata
Finałem projektu będzie otwarta dla mieszkańców „Pierwsza Zdrojowa Debata”.
Seniorzy i młodzież spotkają się w formule debaty oksfordzkiej, a jej temat wybiorą wspólnie podczas wcześniejszych zajęć. Chcemy, aby finał nie był tylko pokazem zdobytych umiejętności, ale prawdziwym spotkaniem mieszkańców wokół ważnego problemu i próbą rozmowy prowadzonej według wcześniej wypracowanych zasad.
Kultura logiczna w praktyce
Dla Fundacji Cogito projekt „Między informacją a manipulacją” jest naturalnym rozwinięciem naszej działalności. Chcemy pokazywać, że logika nie jest wyłącznie akademicką teorią. Jest praktycznym narzędziem potrzebnym podczas czytania wiadomości, korzystania z mediów społecznościowych, podejmowania decyzji, rozmowy i sporu.
Dlatego jednym z głównych celów Fundacji jest rozwijanie kultury logicznej w praktyce: jasnego myślenia, precyzyjnego mówienia i mądrego spierania się. Projekt realizowany w Szczawnie-Zdroju jest konkretnym przykładem tego, jak chcemy tę ideę przekładać na działania w lokalnej społeczności.
Pierwszy etap przygotowań dobiega końca. We wrześniu ruszają pierwsze warsztaty.
O kolejnych działaniach, spotkaniach i przygotowaniach do Pierwszej Zdrojowej Debaty będziemy informować na bieżąco.
Dofinansowano ze środków Programu „Działaj Lokalnie ” Polsko-Amerykańskiej
Fundacji Wolności realizowanego przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce oraz
ODL Stowarzyszenie „Granica” w Lubawce.
Komentarze